The Vietnamese export shipping market in Week 28 (July 6-12, 2026) witnessed a paradoxical phenomenon: the aggregate freight index remained almost flat, but freight rates to the US West and East Coasts continued to climb, remaining at peak levels. What is the real reason behind this trend, and what should import and export businesses do to optimize logistics costs during this risky period?
Thị trường vận tải biển xuất khẩu từ Việt Nam trong Tuần 28 (6-12 tháng 7)/2026 chứng kiến một hiện tượng nghịch lý: Chỉ số cước tổng hợp gần như đi ngang, nhưng giá cước đi Bờ Tây và Bờ Đông Hoa Kỳ lại tiếp tục leo thang neo ở mức đỉnh. Nguyên nhân thực sự đằng sau làn sóng này là gì và doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần làm gì để tối ưu hóa chi phí logistics trong giai đoạn đầy rủi ro này?
- The Overall Picture: Contrasting Forces in the Freight Market
1. Bức Tranh Toàn Cảnh: Lực Kéo Trái Chiều Trên Thị Trường Cước Biển
Looking at the surface indicators, the export container freight market from Ho Chi Minh City (Vietnam) is showing signs of “calm”. According to data from the Vietnam Container Freight Index (VCFI) for week 28/2026, the composite index only increased slightly by +0.9% compared to the previous week.
Nhìn lướt qua các chỉ số bề mặt, thị trường cước vận tải container xuất khẩu từ TP.HCM (Việt Nam) đang có dấu hiệu “bình lặng”. Theo dữ liệu từ Chỉ số Giá cước Vận tải Container Việt Nam (VCFI) tuần 28/2026, chỉ số tổng hợp chỉ tăng nhẹ +0,9% so với tuần trước.
However, this “sideways movement” does not reflect a balanced market, but rather the result of offsetting forces from two opposing groups. While the upward momentum has begun to cool down on routes to South America, Northern Europe, the Mediterranean, and China, the US routes have become the main driving force of the entire market. Specifically:
- HCM – US West Coast (UWC) route: Freight rates reached US$7,351/FEU, up +1.9% and reaching a 52-week high.
- HCM – US East Coast (UEC) route: Recorded a price of US$9,260/FEU, a sharp increase of +4.6%, and this is also a record high for the year.
Tuy nhiên, sự “đi ngang” này không phản ánh một thị trường đã cân bằng, mà thực chất là kết quả của sự bù trừ giữa hai nhóm lực trái chiều. Trong khi đà tăng đã bắt đầu hạ nhiệt ở các tuyến đi Nam Mỹ, Bắc Âu, Địa Trung Hải và Trung Quốc, thì cụm tuyến Hoa Kỳ lại trở thành động lực kéo chính của toàn thị trường. Cụ thể:
- Tuyến HCM – Bờ Tây Hoa Kỳ (UWC): Giá cước đạt mức 7.351 USD/FEU, tăng +1,9% và chạm mốc cao nhất trong 52 tuần.
- Tuyến HCM – Bờ Đông Hoa Kỳ (UEC): Ghi nhận mức giá 9.260 USD/FEU, tăng mạnh +4,6% và đây cũng là vùng đỉnh kỷ lục trong năm.
- Decoding the Phenomenon of US Shipping Rates Going Against the General Trend
2. Giải Mã Hiện Tượng Cước Đi Mỹ Đi Ngược Xu Hướng Chung
The continued record-breaking freight rates to the US are not due to typical supply chain bottlenecks, but are strongly influenced by “front-loading” practices by shippers to circumvent policy changes.
Việc cước đi Mỹ tiếp tục phá đỉnh không xuất phát từ các yếu tố tắc nghẽn chuỗi cung ứng thông thường, mà bị chi phối mạnh mẽ bởi hành vi “giao hàng sớm” (front-loading) của các chủ hàng để chạy đua với chính sách.
First: The deadline to avoid the 10% import surcharge (July 24th). The most fundamental reason stems from the 10% import surcharge imposed by the United States under Section 122. By law, this surcharge has a 150-day ceiling and will automatically expire at 00:01 on July 24, 2026. Currently, no extension bill is pending. To avoid this enormous fee, import and export businesses are required to have their goods arrive at ports before July 24th. This causes a localized surge in booking demand in the final weeks before the deadline.
Thứ nhất: Hạn chót tránh phụ thu nhập khẩu 10% (Mốc 24/07) Nguyên nhân cốt lõi nhất đến từ khoản phụ thu nhập khẩu 10% mà Hoa Kỳ áp dụng theo Mục 122. Theo luật định, khoản phụ thu này có trần áp dụng là 150 ngày và sẽ tự động hết hiệu lực vào lúc 0h01 ngày 24/07/2026, hiện không có bất kỳ dự luật gia hạn nào đang được chờ duyệt. Để tránh khoản phí khổng lồ này, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu bắt buộc phải đưa hàng cập cảng trước ngày 24/07. Điều này khiến nhu cầu đặt chỗ (booking) bị kéo dồn cục bộ vào các tuần cuối cùng trước mốc thời hạn.
Secondly: The rush for shipping space and delivery schedule pressure. Due to the “pull-forward” demand, the biggest risk for businesses right now is not price risk, but the risk of losing space on ships. Especially for long voyages like the U.S. East Coast (UEC) route, the timeframe for goods to arrive at port before July 24th is much narrower. The pressure to prioritize urgent shipping schedules has allowed shipping lines to continue pushing freight rates higher despite prices already being at their peak.
Thứ hai: Cơn sốt không gian tàu và áp lực lịch giao hàng Do lực cầu bị “kéo dồn về trước”, rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp lúc này không phải là rủi ro về giá, mà là rủi ro mất chỗ trên tàu. Đặc biệt đối với hành trình dài như tuyến đi Bờ Đông Hoa Kỳ (UEC), cửa thời gian để hàng kịp cập cảng trước 24/07 hẹp hơn rất nhiều. Áp lực phải ưu tiên xử lý lịch tàu khẩn cấp đã tạo điều kiện để các hãng tàu tiếp tục đẩy giá cước lên cao bất chấp nền giá đã ở đỉnh.
- Market Outlook After July 24th: Opportunity or Risk?
3. Triển Vọng Thị Trường Sau Mốc 24/07: Cơ Hội Hay Rủi Ro?
The current escalation is largely due to “borrowed” demand from the future. Therefore, after the July 24th deadline passes, the US shipping market is likely to face a demand gap, potentially causing spot freight rates to reverse and fall. Early signs indicate that shipping lines’ quotes for the next booking period have already begun to lean downwards.
Sự leo thang hiện tại chủ yếu là phần nhu cầu “vay mượn” từ tương lai. Do đó, sau khi mốc thời hạn 24/07 đi qua, thị trường vận tải biển tuyến Mỹ có khả năng đối mặt với một khoảng trống nhu cầu, khiến giá cước giao ngay có thể quay đầu giảm. Tín hiệu sớm cho thấy báo giá của các hãng tàu cho kỳ đặt chỗ kế tiếp đã bắt đầu nghiêng sang chiều giảm.
Nevertheless, uncertainty remains significant. Pressure to secure orders could persist if the U.S. immediately implements a new framework of measures/tariffs. A prime example is the Section 301 investigation into over 60 economies and Brazil (with a proposed 25% tariff), which is currently scheduled for hearings. If these policies are triggered, the cycle of early stockpiling is unlikely to stop.
Mặc dù vậy, tính bất định vẫn còn rất lớn. Áp lực đặt chỗ có thể kéo dài nếu Hoa Kỳ ban hành ngay lập tức một khung biện pháp/thuế quan mới nối tiếp. Điển hình là các quy định từ tiến trình điều tra theo Mục 301 đối với hơn 60 nền kinh tế và Brazil (với mức thuế đề xuất 25%) hiện đã được lên lịch điều trần. Nếu các chính sách này được kích hoạt, chu kỳ gom hàng sớm sẽ chưa thể dừng lại.
- Strategic Recommendations for Vietnamese Export Businesses
4. Khuyến Nghị Chiến Lược Cho Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Việt Nam
Given the high risk level (VCFI index reaching Level L5 – Extremely High Volatility), applying a single strategy to all shipments to the US at this time is very dangerous. The VCFI report recommends that exporting businesses categorize their strategies based on actual delivery times:
Với nền tảng rủi ro cao (chỉ số VCFI chạm Cấp độ L5 – Biến động cực cao), việc áp dụng chung một chiến lược cho mọi lô hàng đi Mỹ lúc này là rất nguy hiểm. Báo cáo VCFI khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu nên phân loại chiến lược dựa trên thời gian giao hàng thực tế:
- For shipments that MUST arrive at US ports before July 24th:
o Action: Prioritize immediate booking at a spot rate, accepting a higher price.
o Reason: At this stage, the cost of late contract penalties or a 10% surcharge will be significantly greater than the additional freight charges. The core risk is missing the vessel schedule.
- Đới với các lô hàng BẮT BUỘC cập cảng Mỹ trước 24/07:
o Hành động: Ưu tiên bảo đảm chỗ (booking) ngay lập tức theo giá thả nổi (spot rate), chấp nhận mặt bằng giá cao.
o Lý do: Ở giai đoạn này, chi phí phạt trễ hạn hợp đồng hoặc khoản phụ thu 10% sẽ lớn hơn rất nhiều so với phần cước biển phải trả thêm. Rủi ro cốt lõi là không kịp lịch tàu.
- For shipments that CAN be delivered after July 24th:
o Action: Switch to spot delivery or sign a very short-term forward contract. Absolutely DO NOT increase commitments to open long-term fixed-rate contracts at the current unusually high price levels.
o Reason: The next pricing period has reversed and is decreasing. Fixing costs at this time means anchoring the company’s budget to the peak of the previous cycle before knowing the actual demand after July 24th.
- Đối với các lô hàng CÓ THỂ giao sau mốc 24/07:
o Hành động: Chuyển sang giao ngay (spot) hoặc ký hợp đồng kỳ hạn rất ngắn. Tuyệt đối KHÔNG tăng cam kết mở hợp đồng cước cố định dài hạn ở vùng giá cao bất thường hiện tại.
o Lý do: Báo giá kỳ tới đã quay đầu giảm. Việc cố định chi phí lúc này đồng nghĩa với việc neo ngân sách của doanh nghiệp vào vùng đỉnh chu kỳ trước khi biết được nhu cầu thực sự sau mốc 24/07 ra sao.
General advice: Businesses need to be flexible and closely monitor the market on a weekly basis. Prioritize negotiating additional surcharge cap clauses to avoid hidden costs when purchasing spot freight.
Lời khuyên chung: Doanh nghiệp cần linh hoạt theo dõi sát sao thị trường từng tuần. Ưu tiên đàm phán thêm điều khoản trần phụ phí (surcharge cap) để tránh các chi phí phát sinh ẩn khi mua cước giao ngay.
Note: This article is based on data from Phaata’s Vietnam Export Container Freight Market Report (VCFI) Week 28/2026. The recommendations are market-oriented; businesses should consider vessel schedules, contract conditions, delivery requirements, and confirmation from their shipping partners before making a decision.
Lưu ý: Bài viết được phân tích từ dữ liệu trong Báo cáo Thị trường Cước Container Xuất khẩu Việt Nam (VCFI) Tuần 28/2026 của Phaata. Các khuyến nghị mang tính định hướng thị trường; doanh nghiệp cần kết hợp với lịch tàu, điều kiện hợp đồng, yêu cầu giao hàng và thông tin xác nhận từ đối tác vận tải trước khi ra quyết định.
Hopefully, the above analysis will serve as a helpful compass for your transportation planning. Wishing you and your business a productive and energetic week!
Hy vọng những phân tích trên sẽ là chiếc la bàn hữu ích cho kế hoạch vận tải của bạn. Chúc bạn và doanh nghiệp một tuần làm việc hiệu quả và tràn đầy năng lượng!
|
Nguồn: Phataa.com |
Để lại một bình luận